PDF
ZENODO
Published
2025-10-18
Section
Articles
How to Cite
How to Cite
ATROF MUHIT MUHOFAZASI VA OROL MUAMMOSI NI HAL QILISH UCHUN O'RTA OSIYO DAVLATLARI BILAN HAMKORLIK QILISH TAKLIFLARI
Turg'unova Feruza Maxamdali qizi
Alfraganus Universiteti ijtimoiy fanlar fakulteti xalqaro munosabatlar 3-kurs talabasi
Turdiyev Madyor Mamanazarovich
Ilmiy rahbar
Keywords: Orol dengizi, atrof-muhit muhofazasi, O‘rta Osiyo hamkorligi, suv resurslari boshqaruvi, iqlim o‘zgarishi
Abstract
Ushbu maqola O‘rta Osiyo davlatlari o‘rtasida atrof-muhit muhofazasi va Orol dengizi muammosini hal qilish bo‘yicha hamkorlik takliflariga bag‘ishlangan. Orol dengizining ekologik falokati, uning ijtimoiy-iqtisodiy oqibatlari va iqlim o‘zgarishi ta’siri tahlil qilinadi. Asosiy qismda O‘rta Osiyo davlatlari (Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Tojikiston, Turkmaniston va O‘zbekiston) o‘rtasidagi mavjud hamkorlik mexanizmlari, jumladan, Orolni saqlash xalqaro fondi (IFAS), Sirdaryo va Amudaryo havzalarini boshqarish assotsiatsiyalari va xalqaro loyihalar ko‘rib chiqiladi. Muhokamada mavjud muammolar va to‘siqlar muhokama qilinadi, xulosada esa yangi takliflar, shu jumladan, suv resurslarini birgalikda boshqarish, iqlim o‘zgarishiga moslashish va innovatsion texnologiyalarni joriy etish bo‘yicha tavsiyalar beriladi. Maqola Orol havzasi muammosini hal qilishda mintaqaviy va xalqaro hamkorlikning zarurligini ta’kidlaydi, bu esa mintaqa iqtisodiyoti va ekologiyasini barqarorlashtirishga xizmat qiladi.
References
1. Mirziyoyev Sh.M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2021.
2. Mirziyoyev Sh.M. “Orolbo‘yi mintaqasini ekologik innovatsiyalar va texnologiyalar hududiga aylantirish tashabbusi.” – BMT Bosh Assambleyasidagi nutqidan, 2018-yil.
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Orolbo‘yi mintaqasini ekologik innovatsiyalar va texnologiyalar hududi deb e’lon qilish to‘g‘risida”gi Qarori. – PQ-4829, 2019-yil 24-oktabr.
4. Atrof-muhitni muhofaza qilish to‘g‘risidagi O‘zbekiston Respublikasi Qonuni. – Toshkent: Adolat, 2021.
5. UNEP (United Nations Environment Programme). Regional Cooperation on the Environment in Central Asia. – Nairobi: UNEP Report, 2020.
6. World Bank. Aral Sea Basin Program: Water, Environment, and Sustainable Development in Central Asia. – Washington D.C., 2019.
7. UNDP. Human Development Report for Central Asia: Environmental Challenges and Cooperation. – New York: United Nations Development Programme, 2022.
8. Joldasov, A., & Yuldashev, B. Orol dengizi muammosi va ekologik xavfsizlik masalalari. – Toshkent: Fan, 2020.
9. Qosimov, H. O‘rta Osiyoda ekologik hamkorlikning huquqiy asoslari. – Toshkent: TDYuU nashriyoti, 2022.
10. Nazarov, B. “Markaziy Osiyo mamlakatlari o‘rtasidagi ekologik diplomatiya va suv resurslaridan foydalanish.” – O‘zbekiston ekologiya jurnali, №3, 2023, 45–52-betlar.
11. FAO (Food and Agriculture Organization). Water and Land Resources Management in Central Asia. – Rome: FAO Report, 2021.
12. OECD. Towards Green Growth in Central Asia: Regional Cooperation for Sustainable Environment. – Paris: OECD Publishing, 2020.
13. “Orol dengizi havzasida ekologik muammolarni bartaraf etishda xalqaro tashkilotlar roli.” – Ekologiya va barqaror rivojlanish jurnali, №4, 2022, 33–40-betlar.
