KICHIK VA O‘RTA GIDROELEKTROSTANSIYALARNING (GES) ENERGIYA TARMOG‘IDAGI AHAMIYATI
Xayrulloxonov Hikmatilloxon Xamidulloxon o‘g‘li
Toshkent davlat texnika universiteti talabasi
Keywords: kichik GES, o‘rta GES, qayta tiklanuvchi energiya, energiya tarmog‘i, barqaror rivojlanish
Abstract
Ushbu maqolada kichik va o‘rta gidroelektrostansiyalarning (GES) energetika tizimidagi ahamiyati ilmiy asosda tahlil qilingan. Dunyo miqyosida qayta tiklanuvchi energiya manbalari ulushini oshirish hamda barqaror rivojlanish maqsadlarini amalga oshirishda kichik va o‘rta GESlar muhim o‘rin tutadi. Tadqiqotda, bir tomondan, ularning ekologik xavfsizligi va iqtisodiy samaradorligi ko‘rib chiqilgan, ikkinchi tomondan, elektr energiyasi ta’minotida diversifikatsiya yaratish, elektr uzatish tarmoqlarida barqarorlikni ta’minlash va energetik xavfsizlikni mustahkamlashdagi roli yoritilgan. Maqola natijalariga ko‘ra, kichik va o‘rta GESlar elektr energiyasi ishlab chiqarish jarayonida resurslardan oqilona foydalanishni ta’minlab, mahalliy hududlarda ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish uchun muhim omil bo‘lib xizmat qilishi aniqlangan. Shuningdek, ular issiqxona gazlari chiqindilarini kamaytirish, mahalliy energiya manbalaridan samarali foydalanish va energetika mustaqilligini oshirishga sezilarli ta’sir ko‘rsatishi ilmiy dalillar bilan asoslangan.
References
1. Мирзаев, Ш. Ш., & Қурбонов, А. Б. (2021). Гидроэнергетикада кичик ва ўрта ГЭСларнинг инновацион ривожланиш истиқболлари. Тошкент: “Фан ва технологиялар” нашриёти.
2. Жумаев, А. (2020). Кичик гидроэлектростанциялардан самарали фойдаланишнинг иқтисодий ва экологик асослари. Ўзбекистон энергетика журнали, 4(2), 45–52.
3. International Energy Agency (IEA). (2022). Hydropower Special Market Report: Analysis and forecast to 2030. Paris: IEA Publications.
4. World Bank. (2021). Small Hydropower for Sustainable Energy Development. Washington, DC: World Bank Group.
5. Panwar, N. L., Kaushik, S. C., & Kothari, S. (2019). Role of renewable energy sources in environmental protection: A review. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 15(3), 1513–1524.
6. Mahkamov, M., & Tursunov, I. (2018). Ўзбекистонда кичик ГЭСларни қуришнинг техник-иқтисодий самарадорлиги. Энергетика ва ресурс тежаш илмий журнали, 6(1), 29–37.














