PDF
ZENODO
Published
2025-09-12
Section
Articles
How to Cite
How to Cite
ИҚЛИМ ЎЗГАРИШИ ШАРОИТИДА СУВ ТЕЖОВЧИ СУҒОРИШ ТЕХНОЛОГИЯЛАРНИНГ САМАРАДОРЛИГИНИ ОШИРИШ ВА ҚИШЛОҚ ХЎЖАЛИГИДА СУВ РЕСУРСЛАРИДАН ОҚИЛОНА ФОЙДАЛАНИШНИНГ ИЛМИЙ АСОСЛАРИ
Акрамов Ф.О
таянч докторант
Абулхаев Э.А
таянч докторант
Тоиржонов А.Ш.
таянч докторант
Keywords: иқлим ўзгариши, сув тежовчи суғориш, томчилатиб суғориш, ёмғирлатиб суғориш, лазерли текислаш, сув ресурсларини бошқариш, қишлоқ хўжалиги, барқарор ривожланиш, географик ахборот тизимлари, матемatik моделлаш, масофавий зондлаш.
Abstract
Иқлим ўзгариши глобал миқёсда қишлоқ хўжалигига жиддий таъсир кўрсатиб, сув ресурслари танқислиги, об-ҳаво ўзгарувчанлиги ва экстремал иқлим ҳодисаларининг кучайиши каби муаммоларни келтириб чиқармоқда. Ушбу мақола Ўзбекистон каби қуруқ ва ярим қуруқ иқлим зоналарида сув тежовчи суғориш технологияларининг самарадорлигини ошириш ва қишлоқ хўжалигида сув ресурсларидан оқилона фойдаланишнинг илмий асосларига бағишланади. Мақолада томчилатиб суғориш, ёмғирлатиб суғориш, лазерли текислаш каби замонавий технологияларнинг афзалликлари, амалий қўлланиши ва уларнинг иқлим ўзгаришига мослашувдаги роли таҳлил қилинади. Шунингдек, географик ахборот тизимлари (GIS), сенсор технологиялари, масофавий зондлаш ва матемatik моделлаш воситалари орқали сув бошқарувини оптималлаштириш масалалари кўриб чиқилади. Иқтисодий, экологик ва ижтимоий омилларни инобатга олган ҳолда, маҳаллий шароитларга мослашган интеграцияланган ёндашувларнинг муҳимлиги таъкидланади. Тадқиқот натижалари қишлоқ хўжалигининг барқарор ривожланишини таъминлаш ва иқлим ўзгаришига мослашиш учун амалий тавсиялар беради.
References
1. Abdullaev, R. (2020). Water Resource Management and Modern Irrigation Technologies in Uzbekistan. Tashkent: Fan va Texnologiya.
2. Khamidov, M. Kh., & Shermatov, N. (2018). “Application of Water-Saving Technologies in Agriculture.” Irrigation and Melioration Journal, 4(12), 45-52.
3. Yusupov, A. (2021). Development of Agriculture Under Climate Change Conditions. Tashkent: Uzbekistan National University Press.
4. Rahimov, Sh. (2019). “Application of Drip Irrigation Technologies in Uzbekistan Conditions.” Agro Ilm Journal, 3(9), 28-34.
5. Normatov, I. A. (2022). Integrated Water Resource Management in Central Asia. Tashkent: Akademnashr.
