Ge1-x Snx YARIMO‘TKAZGICHLI QATTIQ QORISHMA ZONA TUZILISHIN XUSUSIYATLARINI O‘RGANISH

Jumaniyozova Darmonjon Ro‘zmetovna

O‘zbekiston Respublikasi Oliy Ta’lim , Fan va Innovatsiyalar vazirligi Xorazm viloyati Abu Rayhon Beruniy nomidagi Urganch Davlat Universiteti Fizika-matematika fakulteti 70530901– Fizika (yo‘nalishlar bo‘yicha) 2-kurs magistranti

Asatova Umida Polvonovna

ILMIY RAHBAR

Keywords: Ge₁₋ₓSnₓ, yarimo‘tkazgich, zona tuzilishi, zichlik funksional nazariyasi (DFT), k·p modeli, Quantum ESPRESSO, taqiqlangan zona, panjara doimiysi, optoelektronika, infraqizil qurilmalar.


Abstract

Ushbu maqolada Ge₁₋ₓSnₓ yarimo‘tkazgichli qattiq qorishmasining zona tuzilishi xususiyatlari zichlik funksional nazariyasi (DFT) va k·p modeli yordamida o‘rganildi. Ge va Sn atomlari nisbati o‘zgarishi bilan qorishmaning elektron tuzilishi, energiya zonalari, taqiqlangan zona kengligi va panjara doimiysi tahlil qilindi. Hisoblashlar Quantum ESPRESSO dasturida amalga oshirilib, Ge₀.₉₇Sn₀.₀₃ qotishmasi uchun taqiqlangan zona kengligi 0,58 eV ga kamaygani aniqlandi. Sn konsentrasiyasining oshishi bilan taqiqlangan zona torayishi va panjara doimiysining ortishi kuzatildi. Natijalar Ge₁₋ₓSnₓ qorishmalarining infraqizil diapazonli optoelektronika va fotonika qurilmalarida qo‘llanilishi uchun istiqbolli ekanligini ko‘rsatdi. Tadqiqot optoelektron qurilmalar va lazerlar ishlab chiqarishda ilmiy va amaliy ahamiyatga ega.


References

1. Gupta, S., Chen, R., Margetis, J., et al. (2013). GeSn technology: Extending the performance of Si-based photonics. IEEE Journal of Selected Topics in Quantum Electronics, 19(4), 6100112.

[GeSn texnologiyasining Si-fotonikaga ta’siri]

2. Kresse, G., & Furthmüller, J. (1996). Efficient iterative schemes for ab initio total-energy calculations using a plane-wave basis set. Physical Review B, 54(16), 11169.

[DFT hisoblash usullarining asosiy manbasi]

3. Kohn, W., & Sham, L. J. (1965). Self-consistent equations including exchange and correlation effects. Physical Review, 140(4A), A1133.

[Kohn-Sham tenglamalari asosida DFTni rivojlantiruvchi manba]

4. Hohenberg, P., & Kohn, W. (1964). Inhomogeneous Electron Gas. Physical Review, 136(3B), B864.

[Zichlik funksional nazariyasining (DFT) nazariy asosi]

5. Camacho-Aguilera, R. E., et al. (2012). An electrically pumped germanium laser. Optics Express, 20(10), 11316–11320.

[Ge asosidagi lazerlar haqida]

6. Baroni, S., Dal Corso, A., de Gironcoli, S., & Giannozzi, P. (2001). Phonons and related crystal properties from density-functional perturbation theory. Reviews of Modern Physics, 73(2), 515.

[Quantum ESPRESSO paketining nazariy asosi]

7. Giannozzi, P. et al. (2009). QUANTUM ESPRESSO: a modular and open-source software project for quantum simulations of materials. Journal of Physics: Condensed Matter, 21(39), 395502.

[Quantum ESPRESSO dasturi haqida to‘liq ma'lumot]

8. 20. V.G. Deibuk, Yu.G. Korolyuk. Semicond. Phys., Quant. Electron. Optoelectron., 8(1), 1 (2005).

9. 21.V.G. Deibuk, Yu.G. Korolyuk. Semicond. Phys., Quant. Electron. Optoelectron., 5(3), 247 (2002).

10. 22. T. Soma, K. Kamada, H. Matsuo Kagaya. Phys. Status Solidi B, 147, 109 (1988).

11. Moontragoon, P., Sweeney, S. J., & Jarjour, A. F. (2007). The electronic band structure and optical gain of Ge–Sn alloys for lasers. Journal of Applied Physics, 102(8), 083707.

[GeSn materiallarining elektron va optik xossalari]

12. Wirths, S., et al. (2015). Lasing in direct-bandgap GeSn alloy grown on Si. Nature Photonics, 9(2), 88–92.

[GeSn qotishmasining to‘g‘ridan-to‘g‘ri energetik bo‘shliqqa aylanishi va lazerlarda qo‘llanishi]

13. Chang, G. C., & Spector, H. N. (1970). Theory of Semiconductor Band Structure. Prentice Hall.

[k·p modelining nazariy asosi]